Sektori social i Caritas-it Shqiptar ka filluar veprimtarinë e tij në vitin 2001. Ky sektor zhvillon aktivitetin e tij ne bashkëpunim me Caritas-et Dioqezane të Shqipërisë, si vazhdim i punës së bërë nga Caritas-e të ndryshme Kombetare në ndihmë të popullit Shqiptar, gjatë periudhës 1993 deri më 2001. Kjo strukturë e ngritur në Caritas shërben për të organizuar më mirë punën në nivel kombëtar. Puna e këtij sektori konsiston në:

o Koordinimin e aktiviteteve social-kulturore dioqezane,
o Zbatimin e projekteve të ndryshme sociale,
o Përgatitjen e relacioneve dhe raporteve përshkrimore dhe financiare, sipas projekteve dhe programeve në zbatim,
o Mbajtjen e kontakteve dhe mardhënieve me donatorët dhe struktura të ndryshme si OJF të ndryshme dhe me zyrat përkatëse të pushtetit

I. Objektivi i Sektorit Social:

Ndihmë për shtresat më të varfra të popullsisë, si dhe përmirësimi i kushteve shoqërore dhe njerëzore të jetesës së popullatës, të udhëhequr nga parimet e Kishës Katolike dhe në harmoni me parimet e komunitetit lokal.

II. Shtresat e Popullatës që përbëjnë prioritetet për Caritas Shqiptar.

Shtresat e popullatës që përbëjnë prioritetet për Caritas Shqiptar e që asistohen përbëhen nga të sëmurë, të moshuar, të rinjtë në vështirësi dhe të miturit.

III. Programet dhe Projektet e Sektorit Social te Caritas Shqiptar

Aktualisht në strukturën e Sektorit Social të Caritas Shqiptar përfshihen këto Programe e Projekte:

Ø Programi i “Të Miturve” (ose siç njihet ndryshe “Minori”),
Ø Projekti i “Të rinjtë e Dioqezave: Aktorë të ndryshimit në Komunitetet e tyre”, si vazhdim i projektit të mëparshë “Të rnjtë e Shqipërisë, kapitali social i së ardhmes”, (ose siç njihet ndryshe Projekti Rinor”)
Ø Programi i Sensibilizimit
Ø Programi i “Animimacionit Social”
Ø Projekti “Asistence Vajzave-Nena dhe Gratë në Vështirësi Social-Ekonomike”

PROGRAMI I TË MITURVE “MINORI”

Fëmijëve, si e ardhmja e shoqërisë, duheti t’i kushtohet një vëmendje e veçantë për edukimin, gjithashtu duke punuar e ndihmuar dhe familjet e tyre në mënyrë që të mos i lënë të marrin një edukim spontan. Edukimi i këtij brezi do të përbëjë në të ardhmen themelin e një shoqërie të qytetëruar.

Ky projekt është vazhdimi i projektit “Minori” i ideuar dhe i vënë në zbatim nga Caritas Italiana në bashkëpunim me Caritas Shqiptar dhe i financuar nga zyra përfaqësuese e Komunitetit Europian (ECHO) gjate 1998.

Dhurues dhe mbështetës i këtij Programi është Caritas Italiana dhe ka një shtrirje në të 7 Dioqezat e Shqipërisë.

I. Prioritetet e Programit:
Ky projekti fokusohet kryesisht në drejtimin social:
- Të edukimit informal,
- Të edukimit higjeniko-sanitar,
- Të të ushqyerit normal të fëmijëve nga mosha 3 deri në 14 vjeç dhe te
- Punë me prindërit e këtyre fëmijëve

II. Objektivi i këtij projekti është:
Ulja e disnivelit që egziston në trajtimin dhe formimin fëmijëve të zonave të lëna pasdore (zonat rurale, suburbane, neourbane, si dhe fëmijëve të zonave urbane që janë në vështirësi), në krahasim me fëmijët e qyteteve më të zhvilluara, pa asnjë dallim feje, race dhe gjinije. Realizimi i ketij objektivi do te arrihet nepermjet: ne
1. Favorizimit te agregimit të fëmijëve nëpër qendra aktive, në fushën e edukimit dhe rikrijimit, në formim dhe në punën didaktike, duke iu ofruar atyre materiale didaktike dhe mundësinë e një vafti ushqim.
2. Forcimit të mëtejshëm te një rrjeti bashkëpunëtorësh ndërmjet qendrave ku do të përfshihen aktivitete trajnimi dhe mundësi për shkëmbime të vlerave të projekteve
3. Mundësimit të koordinimit të aktiviteteve dhe bashkëpunimit mes qendrave, Caritas-eve Dioqezane, Caritas-it Shqiptar, komuniteteve lokale dhe institucioneve.

Përfituesit	Direkt	Indirekt
Numri	= 30 000 fëmijë në javë35 operatorë Caritas Të paktën 58 qendra	= 14 000 familje =150 operatorë të qendrave që do të formohen
Gjinia	Miks	Familje
Mosha	3-15 vjeç	18-50 vjeç
Tipologjia	Fëmijë të zonave rurale, suburbane dhe neourbane	Banorë të zonave rurale, suburbane dhe neourbane

PROJEKTI  RINOR

RINIA E CARITAS-EVE DIOQEZANE,PROMOVUESE E NDYSHIMIT NE
KOMUNITET E TYRE
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

I. Veprimtaria e Caritas-it Shqiptar dhe inisiativa e tij me të rinjtë.

Me hapjen e kufijve dhe vendosjes së mardhënieve dhe kontakteve ndërkombëtare, prioritetet baritore të Kishës Katolike në Shqipëri i kanë konsideruar të rinjtë si kapital i çmuar për kontributin në zhvillimin e vendit nëpërmjet standarteve më të mira në të gjithë aspektet e jetës: sociale, ambientale, ekonomike dhe etike.

Në vitin 2002, Caritas-i filloi një Program Kombëtar për përfshirjen e të rinjve në aktivitete sociale, kulturore dhe sportive në qendrat e agregimit të Caritas-it, duke iu ofruar alternativa për të luftuar indiferentizmin, pasivitetin dhe mungesën e shpresës për të qëndruar në Vend.

Një projekt i dytë i mbështetur nga CRS – nën fondin Strategjik të Mbështetjes – në 2004, të perqendruar në ngritjen e kapaciteteve të operatorëve të Dioqezave të Caritas-it (kryesisht të rinj) në manaxhim zyre dhe hartim projektesh.

Në vazhdim të punës për të angazhuar të rinj sa më aktivë në jetën sociale, po bëhet një hap i mëtejshëm nëpërmjet përfshirjes së të rinjve si promovues të ndryshimeve në komunitetin e tyre. Të rinjve do t’u jepen aftësitë e nevojshme në trasformimin e konflikteve, ngritje të kapaciteteve në staf, vullnetarizëm si dhe në ndërmjetësim, në mënyrë që të formohen grupe të rinjsh të aftë të ndryshojnë, të mbrojnë statusin e tyre, ose të paktën t’a përmirësojnë atë.

II. QËLLIMI I PROGRAMIT

Grupet Rinore Dioqezane të Caritas-it në Shqipëri do të luajnë një rol, që vepron në angazhimin e komuniteteve të tyre për të adresuar problemet sociale.

III. OBJEKTIVA


1. Caritas Shqipëri do të mobilizojë grupet rinore dioqezane që janë të koordinuara më mirë, nepermjet:
- Ngritjes se Grupeve Rinore Dioqezane dhe vënien e tyre në funksionim
- Grupeve Rinore Dioqezane të cilat do të përdorin mekanizma të rinj dhe më efektivë koordinimi

2. Angazhimi i Grupeve Rinore Dioqezane në mbrojtjen e inisiativave që adresojnë problematikat e komunitetit, nepermjet:
- Rinia Dioqezane të fuqizohet për të ndihmuar komunitetet e tyre në adresimin e problemeve që u përkasin.
- Grupet Rinore Dioqezane do të zhvillojnë dhe zbatojnë plane aktive për inisiativat komunitare.

3. AKTIVITETET qe do te ndihmojne realizimin e sukseshem te ketyre objektivave jane:

- Stabilizimi i grupeve rinore vullntarë, të cilët do të trajnohen dhe angazhohen rregullisht ne inisiativat e komunitetit si dhe në animimin social dhe aktivitetet me fëmijët në qendrat e Caritas-it.
- Takime koordinuese për Grupet Rinore Dioqezane, ku aktivistët e rinj mund të bashkendajnë eksperiencat e tyre, të njohin njëri-tjetrin dhe problematikat ekzistuese të komuniteteve të tyre të ndryshme, të njohin arritjet e njëri-tjetrit dhe krijimin e mundësive për shkëmbime ose për ndërhyrje të përbashkëta.
- Nxitja e të rinjve dioqezanë për hartimin dhe publikimin e një fletë-palosjeje, si një paraqitje e punës së tyre të përbashkët koordinuese, duke fokusuar mbi inisiativat rinore dhe profilet e ndryshme të të rinjve protagonistë. Kjo fletë-palosje do të përmbajë artikuj, informacione, raporte nga Dioqeza të ndryshme, do të publikohen histori njerëzore interesante si një mjet për të nxitur vetëdijen e publikut mbi atë pjesë të harruar të popullit shqiptar si dhe të tregojë mënyrën e suksesshme të shpëtimit të tyre falë grupeve rinore të Caritas-it.
- Rritja e kapacitetit te grupeve rinore për të nxitur komunitetet e tyre per te qene promovues te për ndryshimit, per te qene pjesemarres aktiv ne trajnime, per te dhënë ndihmen e tyre ne menyre vullnetare. Kjo do te realizohet nepermjet një seri sezonesh trajnimi të përqëndruara mbi tematikat e vullnetarizëmit, në transformimin e konflikteve, formim grupesh dhe propozime për zhvillim.
- Grupet rinore do të marrin pjesë në trajnimet për transformimin e konflikteve dhe në ndërtimin e paqes të organizuara bashkërisht nga CRS dhe Caritas. Proçedurat e ndërtimit të paqes do të ndihmojnë grupet rinore t’i prezantojë komunitetit problemet që shkakton dhuna si një plagë shoqërore dhe lehtësimin që do të sillte bashkimi në grupe komunitare për ta parandaluar atë së bashku.
- Grupet Rinore Dioqesane do të përfshihen në pregatitjen dhe hartimin e propozimeve për identifikimin e problemeve të komunitetit.
- Etj.

DISA INFORMACIONE BAZE MBI GRUAN SHQIPTARE

I. SITUATA E GRAVE NE SHQIPERI

> GRATE në Shqiperi përfaqësojnë 50,1% të popullsisë.

> 890.000 gra jetojnë në zona rurale.
> 100.000 gra jetojnë në vende të populluara në më pak se 10.000 banorë.

> Mesatarja e fertilitetit është në rënie e sipër :
· nga 7 fëmijë në 1960
· në 3 fëmijë në 1995
· në 2 fëmijë në 2001.
> Mosha mesatare e grave për martesë është 23 vjeç

> Çështje që kontribuojnë në ndryshimin e familjes shqiptare:
1. Rritja e familjeve me një prind, per shkak te emigrimit te kryefamiljarit dhe/ose rritjes se numrit te divorceve
2. Zvogëlimi i vetë familjes.

PROJEKTI VAJZAT-NENA DHE GRA NE VESHTIRESI SOCIALE-EKONOMIKE

Projekti “Vajzat Nëna” lind më 1998 si vazhdim i kujdesit të disa organizmave donatorë të Kishës Katolike ndaj situatës së brishtë të shtresës shoqërore shqiptare e kryesisht për disa ngjarje, fatkeqësisht ende aktuale, që lidhen me grupet më të pafuqishëm të popullatës vendore, gratë e fëmijët.
Për sa i përket veçanërisht vajzave-nëna ose vajzave të kthyera në Atdhe si rrjedhim i masave marrë nga qeveritë e huaja për t’i përzënë nga Vendi i tyre, vështirësitë më të mëdha të rifutjes në realitetin e bashkësisë së vet e/ose familjes përkojnë me skemat kulturore të kuptimit të nderit dhe mentalitetit patriarkal në shumë zona të Vendit, e mbi të gjitha në ato rurale. Në këto vise, gruaja dhe fëmija përfaqësojnë shtresat më të pafuqishme dhe janë pronë e burrit, pa marrë parasysh ndjenjat e dashurisë, duke mos qenë në këtë mënyrë as të mbrojtur e as të mirëpritur.
Në rast shtatzanie e/ose profesioni të turpshëm shpesh vijon aborti pranë qëndrave shëndetësore private pa skrupuj (ndonjëherë me dërgues të ndryshëm legalë edhe ndërmjet institucioneve publike), ose vajza me fëmijën mohohen. Janë verifikuar edhe raste të shumta vrasje vajzash nga ana e familjarëve.
Mentaliteti kolektiv është ngurrues për të mirëpritur atë që ka vepruar kundër ligjeve dhe traditave të shekujve (kodi zakonor Kanun). Si rrjedhim pasojat janë vështirësitë objektive për të gjetur strehim, mbështetje morale, punë: me pak fjalë një rifutje e rifillim normal të jetës. Kësaj i shtohet frika e personit ndaj hakmarrjes së egër, shqetësimit se mos rrëmbehet e detyrohet të pësojë sërish të njëjtin shfrytëzim.



QELLIMI KRYESOR I KETIJ PROGRAMI

Favorizimi i integrimit ose i promovimit të vajzave-nëna dhe grave në vështirësi sociale, familjare dhe ekonomike, në momentet e rrezikut social, situatës globale.

Metodologjia e ndjekur per mbarevajtjen e ketij Programi

- Anonimiteti: identiteti, dokumentacioni financiar e i çdo lloji janë rreptësisht të rezervuara për motive sigurie
- verifikimi: kërkesat dhe efektiviteti i vërtetësisë së situatave të vajzave verifikohen në mënyrë të drejtpërdrejtë falë një filtri të dyfishtë
- barazia: vlerësohet me vëmendje çdo sinjalizim pa dallim gjinie, përkatësie fetare, preferencash apo arsyesh të tjera;
- përgjigjja: veprohet per plotesimin e nevojave të domosdoshme të mbështetjes morale e materiale, duke gjetur strehim, duke garantuar anoniminë, dinjitetin e personit, duke ndihmuar për sigurimin e dokumentave e çertifikatave, shërbimeve shëndetësore e shoqërore, lidhjeve dhe miqësive;
- vazhdimësia: verifikohen periodikisht nevojat, përmirësimet, duke këshilluar nga afër e duke qenë të pranishëm në zhvillimet e situatave personale;
- promovimi njerëzor: ndërhyrja në kohë ka synuar ta nxisë e ta çlirojë personin, duke e përfshirë atë dhe duke shmangur ndërhyrjet karakteristike atërore apo asistence të panevojshme;
- gjithpërfshirja: aktivitete të tjera kryesore të Caritas-it Shqiptar kanë lejuar përmirësimin e kujdesit ndaj vajzave-nëna: marrëdhëniet me Institucionet e aktivizimin e tyre, me OJQ që i përgjigjeshin qëllimeve të ndërsjellta të Kishës Katolike, me organizma ndërkombëtare (ICMC dhe Rrjeti Caritas). Prania e shërbimeve psiko-sociale lejoi një mbështetje jo indiferente për të tjerë.
- lidhja e brëndshme: aktiviteti vazhdon ne bashkepunim te ngushtë dhe nën sinjalizimet e referimeve shoqërore të Caritaseve Dioqezane, përfaqësues të 7 dioqezave shqiptare (Shkodër, Sapë, Pult, Lezhë, Rrëshen, Durrës Tiranë, Jug).

Aktivitete te ndryshme:

- Strehimi ne prane qendrave te sigurta
- Perkrahja me ane te sherbimeve te ndryshme: mjekesore-sanitare; psikologjike, juridike, morale
- Asistence ekonomike dhe materiale
- Vizita familjare
- Pregatitja e materialeve edukative
- Formime profesionale
- Intergrimi ne shoqeri; angazhimi ne pune